Jaki jest prawidłowy rozwój mowy dziecka?

Jaki jest prawidłowy rozwój mowy dziecka?

Rozwój mowy dziecka wg Leona Kaczmarka dzielimy na cztery okresy:

  • okres melodii, od 0 do 1 roku życia
  • okres wyrazu, od 1 do 2 roku życia
  • okres zdania, od 2 do 3 roku życia
  • okres swoistej mowy dziecięcej, od 3 do 7 roku życia

Rozwój mowy w okresie melodii przebiega następująco:

0-3 miesiące

  • dziecko porozumiewa się krzykiem, sygnalizuje nim swoje potrzeby: głód, ból, zimno.
  • między 2 a 3 miesiącem pojawia się głużenie, czyli dźwięki przypadkowe, gardłowe, tylnojęzykowe, pojedyncze.
  • w 3 miesiącu dziecko odróżnia uśmiech od mowy.

Głużenie to przygotowanie narządów do mowy.

3-6 miesięcy

  • dziecko bawi się dźwiękami wypowiadanymi przez siebie.
  • 5-6 miesiącu pojawia się gaworzenie, czyli wymawianie sylab typu: ma-ma, ta-ta, la-la.

Gaworzenie to trening słuchu.

6-9 miesiąc

  • dziecko powtarza dźwięki wydawane przez otoczenie, porozumiewa się gestem, mimiką i krzykiem.
  • wymawia samogłoski: a, e, i oraz spółgłoski: m, b, n, t, d.

9-12 miesiąc

  • dziecko wykonuje proste polecenia, rozumie i wykonuje proste gesty np. pa-pa
  • naśladuje sylaby i słowa wypowiadane przez siebie i dorosłych
  • pojawiają się pierwsze słowa: mama, tata, baba.

 

Rozwój mowy dziecka jest związany z rozwojem ruchowym:

  • głużenie to unoszenie głowy
  • gaworzenie to umiejętność siadania
  • pierwsze wyrazy to pozycja pionowa i pierwsze kroki.

 

Rozwój mowy w okresie wyrazu przebiega następująco:

12-18 miesięcy

  • dziecko rozumie coraz więcej słów, potrafi wskazać jedną część ciała, porusza się w rytm muzyki, wyrazy kojarzy z konkretnymi przedmiotami.
  • pojawiają się wyrazy dźwiękonaśladowcze np.: miau, hau, mu, ko.
  • posługuje się od 8 do 10 jedno i dwusylabowymi wyrazami.

18-24 miesięcy

  • dziecko wymawia samogłoski: a, e, o, i, u, y oraz spółgłoski: t, d, n, si, zi, ci, dź, k, ki, g, gi, ni, z.
  • wypowiadane wyrazy pod względem dźwiękowym są zniekształcane.
  • dziecko posługuje się głównie wyrazami dwusylabowymi.

 

Rozwój mowy w okresie zdania przebiega następująco:

2 lata

  • dziecko rozumie mowę otoczenia, używa swojego imienia.
  • potrafi wskazać 5 części ciała.
  • wyrazy zastępują gesty, słucha krótkie bajki.
  • głoski trudniejsze są zastępowane łatwiejszymi, dziecko upraszcza grupy głosek w wyrazach.

3 lata

  • wymawia wszystkie samogłoski w izolacji, w połączeniu z innymi głoskami mogą być jeszcze wymawiane nieprawidłowo.
  • pojawiają się spółgłoski: s, z, c, dz.
  • używa zaimków „ja”, „my”
  • ponieważ narządy artykulacyjne nie są jeszcze w pełni sprawne mogą występować uproszczenia, opuszczenia głosek lub całych grup spółgłoskowych.
  • mowa sprawia wrażenie zmiękczonej, pieszczotliwej.

 

Rozwój mowy w okresie swoistej mowy dziecięcej przebiega następująco:

4 lata

  • głoski s, z, c, dz powinny być już dobrze utrwalone i nie powinny być już zmiękczane.
  • mowa jest już dość dobrze zrozumiała, a dziecko zadaje bardzo dużo pytań.
  • dziecko rozumie już i wykonuje trudniejsze polecenia oraz posługuje się nazwami kolorów.
  • w mowie spontanicznej może jeszcze upraszczać grupy spółgłoskowe.

5 lat

  • dziecko prawidłowo wymawia głoski sz, ż, cz, dż oraz r
  • mowa pod względem gramatycznym jest poprawna.
  • słuch fonematyczny jest w pełni ukształtowany.
  • dziecko posługuje się pełnymi zdaniami.

6 lat

  • dziecko prawidłowo wymawia wszystkie głoski w izolacji oraz mowie spontanicznej.
  • dobrze posługuje się zaimkami: nad, pod, obok, za, przed, na.
  • prawidłowo wykonuje analizę i syntezę wyrazów.
  • rozumie znaczenie zdań nielogicznych.

7 lat

  • dziecko prawidłowo różnicuje głoski opozycyjne.
  • swobodnie posługuje się mową.
  • prawidłowo wymawia wszystkie głoski i ma dobrze opanowaną technikę mówienia.